*Con mắt thứ ba - DẪN NHẬP VỀ THIỀN ĐỊNH(3)

KHÔNG AI DÁM ĐOAN CHẮC MỌI CON ĐƯỜNG ĐỀU DẪN ĐẾN LA MÃ

Tam tiếu thư:                 
                         Này ông tổng quản, trên đường bảo tiêu ngày hôm nay, mình có đi qua một số thị trấn, tôi nhìn thấy nhiều bảng quảng cáo dạy tiếng Anh như sau  “no book, no grammar, just speaking…”Nơi khác quảng cáo dạy thiền định  “ bất lập văn tự, trực chỉ nhân tâm, kiến tính thành phật “,có nơi lại quảng cáo “ tiền niệm mê tức phàm, hậu niệm ngộ tức Phật “.Tôi nghĩ đây là những phương pháp sư phạm tuyệt vời, giống như thực phẩm đóng hộp có thể ăn ngay. Ngài Sakya muni thủa trước mà biết trường phái của mình, có kỹ thuật tu này, thì chẳng hơi đâu phải thiền định mấy chục năm cho mệt xác! Ông tổng quán à! Ông có biết lối tu, lối học nào có kết quả tức thời như quảng cáo ở trên không?
Ông tổng quản:
                            -
Có chứ!
                            -  Chỉ nói riêng về thiền định hay thiền quán, có những bước , những thao tác cơ bản sau, cho dù bất cứ trường phái nào mang tính chất chuyên nghiệp:
1- Chọn một vị thế nào đó,phù hợp với cá nhân mình.

2- thường là nhắm mắt lại.
3- Chủ động ngưng tất cả tư tưởng, suy nghĩ.
4- Sau khi định tâm, thì chú tâm vào 1 đề tài nào đó, gọi là quán.

Tam tiếu thư:
                         Như tôi đã nói, học ngoại ngữ thì “ just speaking “,còn hoc tu thì “hậu niệm ngộ tưc Phật”. Tại sao ông lại trinh bày một lối học thiền định quá ư là qui ước, cổ điển và lạc hậu như vậy!

Ông tổng quản:
                           
Người Tây phương có câu nói khá cổ xưa: la fin justifie les moyens(Pháp) và người Anh “ the end justifier the means “.

                 Chúng ta thử đề cập đến các lãnh vực khác như thuốc chữa bệnh chẳng hạn, mặc dù thử nghiệm lâm sàng nhiều năm, thực tế khi sử dụng vẫn có phản ứng phụ tiêu cực; một chiếc máy bay đã bay thử nghiệm 50 ngàn giờ, có thế hơn nữa, đến khi sử dụng thực tế, vẫn có trở ngại kỹ thuật, thậm chí là chết người! ; một phiên bản xe hơi, trước khi được bán ra thị trường, đã được thử nghiệm lâu dài trong điều kiện vận hành khắc nghiệt nhất. Thực tế, kẹt chân ga, òa ga khá phố biến và nhiều lỗi khác nữa.
              Tóm lại, thực tế là thước đo, sẽ đánh giá học thuyết nào đó về kết quả cuối cùng, có phù hợp với thực tế hay không? Đó là cách nhận xét thực tế và khách quan. Chúng ta quay về đề tài thiền định.
               Thiền định đã được ghi trong tài liệu kinh Vệ đà đã lâu lắm rồi.. Nhưng sau này nổi tiếng là nhờ vào công của quí ngài Sakya Muni, đã sử dụng kỹ thuật thiền định liên tục trong nhiều ngày, nhiều năm.

              Ngày nay trường phái thiền định của Sakya Muni thực tế có thể chia ra làm ba hệ phái lớn:
               - Phật giáo nguyên thủy.

                - Phật giáo Trung quốc hóa.               
                - Phật giáo Tây tạng hóa.

                 Thực tế, trường phái Tây tạng nối tiếng khắp thế giới. Quí đọc giá có thế tham khảo những tài liệu của mật giáo tây tạng thì sẽ thấy chứa đựng cá một kho  tàng kỹ thuật phức tạp. Chúng ta lấy thí dụ kỹ năng “ duy thức”,hay “ chuyến thức”, có thể thực hiện bằng ba cách khác nhau. Tuy nhiên, muốn học, muốn thực hiên, điều tiên quyết là phải nhập được định. Kỹ năng thiền định vẫn là chìa khóa của mọi vấn đề.
Tam tiếu thư:

                         Có lẽ “ đốn ngộ ,giác ngộ ngay lập tức e là không có thật.Ông nói đúng! Nếu dễ vậy thì đã có nhiều người thành thánh, thành phật, nhưng tôi nào có thấy ai! Ngược lại, thông tin đại chúng có cho biết, nhiều vị thành danh bên Thái lan bị truy tố tội này ,tội kia!.Tôi hơi tò mò, ông thử nói phép “ chuyển thức” hay” duy thức” là gì, tôi nghe nói đó là một kỹ năng, kỹ thuật để “chết”?.Lạ thật! chết mà cũng rắc rối thế, phải học, phải tập luyện!,vậy tôi chả dại gì mà học , để thời gian mà tận hưởng cuộc sống cho nhẹ người và thực tế.
Ông tổng quản:

                            Ai cũng mong muốn có cuộc sống dễ dãi, dễ chịu, đầu tư ít, thu lợi nhiều cho khỏe tấm thân, tội gì mà lại tìm lối đoạn trường mà đi. Do đó, chẳng riêng gì hệ phái đốn ngộ có “ slogan” như vậy, mà những trường phái lớn nhất thể giới hiện nay đều có lối “ tiếp thị “ tương tự, đây là một quan điểm được gọi là “horizontal individualism”. Chỉ cần tin vào một vị thần thánh nào đó, là duy nhất, là toàn năng,  vị đó có những tuyên ngôn.Đơn giản vô cùng, chỉ cần đọc đúng tên của vị đó, mọi việc “ ok” hết, thậm chí phép lạ sẽ xuất hiện ( tài liệu của một tôn giáo cho biết như vậy). Đây là  một lối tu luyện không cần tu tập, ai cũng làm được. Chính vì thế, nên số tín đồ rất đông, không cần tạo thiện nhân vẫn nhận được thiện quả. Nói một cách khác, định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng chỉ là sự lãng mạn của khoa học tự nhiên, động cơ vĩnh cữu là có thật!

Tam tiểu thư:

                       Vâng, sự thật có lẽ thành La Mã không phải xây dựng chỉ trong một ngày (Rome was not built in a day).Chỉ minh họa sự phức tạp về kỹ năng chết của trường phái Tây Tạng, cũng đủ cho ta thấy, tại sao trường phái Phật giáo Tây Tạng, lại có những thành tích làm cho nó nổi tiếng. Đây là quan điểm “ vertical individualism”.Đối nghịch với các trường phái tạm gọi là dễ dãi, nhàn nhã…, trường phái này dựa vào kỹ thuật và thực tập, làm nền móng cơ bản. Ông tổng quản vui lòng thử trình bày vài nét về kỹ thuật” PHOWA”, nó là một thí dụ điển hình và tiêu biểu của trường phái lấy sự phấn đấu cá nhân làm nền móng, trong môi trường tranh sống không khoan nhượng của thế giới tự nhiên.
Ông tổng quản:

                             Lối tu tập này dựa vào “cơ chế đào thải tư nhiên”( la selection naturelle est un des mecanismes moteur de la L, evolution des especes), hay còn gọi là quan điểm ( vertical individualism ).Thông thường, qua phương tiện truyền thông đại chúng, quí vị Lạt Ma thường tìm cách đơn giản hóa nhiều nhất có thể, không chuyên nghiệp hóa các thao tác kỹ thuật. Khi được đưa vào luyện tập thực tế thì thấy, mình vẫn là mình, chẳng có gì biến đổi, không có tín hiệu nào báo cho biết có kết quả gì hay không!

                   Thực tế như thế này, nếu chiếc chìa khóa cần và đủ để khởi động chiếc xe của quí đọc giả, thì thiền định, nhập định thực sự mang tính chất chuyên nghiệp, chính là chiếc chìa khóa của tất cả những thao tác kỹ thuật về tinh thần, nó dùng để mở cửa thế giới tinh thần của chính quí vị, không có nó, chúng ta chỉ là một con người bình thường như vốn có,

                 Do đó,nếu muốn thực hiện kỹ năng” PHOWA” cho mình hay cho người khác, ta phải thực sự nhập được định có tính chất chuyên nghiệp. Cụ thể chúng ta thực sự chủ động nhập định và xuất theo ý mình muốn.”định lực” hay sức mạnh của thiền định là “tài khoản” quí giá của riêng từng cá nhân. Mặt khác, nó còn xác định đẳng cấp tiến hóa của các thực thể, nôm na mà nói, đây là “tư hữu tài sản”,phân biệt kẻ giàu có ,người nghèo khổ. Hiện tượng này nói lên sự có mặt của định luật bảo toàn năng lượng và chuyển hóa năng lượng trong thế giới tự nhiên.
Những điều vừa nói trên không thể chứng minh được. Tuy nhiên, chắc chắn cũng có những quí đọc giả thực tập địnhquán, đã gặp những thưc thể không phải con người, những thực thể này thường tỏ ra tôn trọng, đánh giá cao những ai thực sự có định lực, mặc dù chưa phải mang tính chất chuyên nghiệp, họ thường lộ vẻ mong muốn có được “tài khoản định lực” như vậy.

Tam tiểu thư:

                         Thôi, hãy tạm quên kỹ năng “ PHOWA”, vì không có chìa khóa là định và quán” thì cũng chẳng làm gì được, cho dù có biết những thao tác kỹ thuật ,chúng ta cũng không thể khởi động kỹ năng này. Ông tổng quản à! Ông thử mở  cuốn “tạp thư” xem nói tại sao định tâm lại có vai trò quan trong như vậy trong nấc thang tiến hóa?

Ông tổng quản:

                             Trong cuộc sống đời thường, định tâm cũng được con người sử dụng một cách vô ý thức. Hẳn quí đọc giả còn nhớ, khi đi học, hiện tượng định tâm này được tâm lý học gọi là chú ý ( attention). Tuy nhiên, bộ môn tâm lý học chỉ coi đó là một bài giáo khoa như bao nhiêu bài học khác: ý thức, cảm giác, tri giác vv…Khoa học về tâm lý chỉ biết đến đó là hết. Phân tâm học có thể coi là sự đào sâu và nối dài của tâm lý học kinh viện. Tuy nhiên, định tâm không có vai trò gì đáng chú ý cả. Chỉ có vai trò của tiềm thức và vô thức đặc biệt được quan tâm.

Tam tiểu thư:

                         Như vậy ở bộ môn thiền định, có lẽ định tâm có vai trò rất quan trong, phải không ông tổng quản?

Ông tổng quản:

                              Chính xác như thế, tam tiểu thư ạ!Trong bộ môn thiền định, định tâm có rất nhiều thuộc từ như: gạch nối, cây cầu,biên giới, công cụ…giữa cơ thể con người bình thường và những cơ thể chỉ ở trong trạng thái nhập định chúngta mới biết được.Hiện tượng “chú tâm”, định tâm” là một công cụ không thể thiếu được cho việc thực hành “định và quán”

Tam tiểu thư:

                        Vâng, thành La mã đúng là không thể chỉ xây dựng trong một ngày. Phật giáo của Trung quốc - nói chung -,thiền định “đốn ngộ”-nói riêng-,có vẻ nghiêng về sự lãng mạn với những họa tiết rực rỡ của thẩm mỹ văn chương hơn là tính chất thực dụng của thực tế.

BÚT DANH :  MÔT CỘNG TÁC VIÊN

 (Đăng ngày : 07.06.2017)