Con mắt thứ ba - DẪN NHẬP VỀ THIỀN ĐỊNH(15)

 

                        Những tâm nào đưa đến nhập chánh định?

 Thử minh họa một mô hình mẫu để nhập chánh định bằng cách

 làm chủ 13 tâm sở trong diễn tiến quán tưởng công án ( Casina ) truyền thống.


Ông tổng quản:
       - Cuốn “tạp thư” có hướng dẫn như thế này, quí vị nào đó nếu ưa thích trường phái thiền định Sakya Muni, có lẽ cần thiết phải học thuộc lòng và hiểu ý nghĩa từng tâm.
       1/- Nếu thuộc lòng và hiểu thì mới kiểm soát, phối hợp, điều hành, chỉ đạo, hướng dẫn (tác ý) trong lúc các tâm đang vận hành, để đạt được Sơ thiền hữu sắc.
       2/- Cái lợi của việc thuôc, hiểu và làm chủ các tâm trong thao tác hướng về sơ thiền hữu sắc, vô tình làm tăng cường sức sống ( mạng căn ), sự cương quyết   ( ( (thắng giải ), sự chăm chỉ liên tục áp đảo, nhấn mạnh ( tâm tứ ) khả năng đạt được tâm “ nhứt tâm “ rất cao - còn gọi là “an chỉ tâm”

  - Về kích cỡ của một tâm được chia làm 2 loại:

       1/- Lớn gọi là tâm vương, thí dụ: sơ thiền hữu sắc.
       2/- Nhỏ gọi là tâm sở: thuộc về tâm vương.

 - Sơ thiền hữu sắc có 35 tâm nhỏ (sở) đi kèm theo. Theo các tài liệu, các tâm nhỏ này cùng khởi lên trụ diệt cùng một lúc với tâm vương.

 - Có lẽ chúng ta phải kiên nhẫn học thuộc và hiểu.

A- Biến hành tâm sở ( có 7 tâm ) có mặt trong tất cả các tâm :
        1/-  Xúc             : tiếp xúc, chạm vào.
       2/- Thọ              : thọ lãnh, cảm nhận.
       3/- Tưởng         : để ý đến.
       4/- Tư                : suy tư.
       5/- Nhứt tâm   : chú tâm vào một vật.
       6/- Mạng căn   : nuôi dưỡng, điều hành.
       7/- Tác ý            : lái, đưa đến.

B- Biệt cảnh tâm sở ( có 6 tâm ) kết hợp với tâm tương ưng

       1/- Tầm            : tìm, đàn áp các tâm.
       2/- Tứ               : tiếp tục đàn áp các tâm khác.
       3/- Thắng giải  : cương quyết
       4/- Tinh tấn      : chăm chỉ.
       5/-Hỷ                 : vui mừng có 5 cấp độ từ ít đến nhiều.
       6/- Dục              : không tốt, lưng chừng, ham muốn chân chánh.

      - Lúc đầu với 13 tâm này để nhớ, hiểu và sử dụng thông thạo ( tâm sở tinh luyện ) trong tiến trình điều hành tâm để đạt sơ thiền hữu sắc là đủ rồi.

      -Trong những trang tới, chúng ta sẽ cùng nghiên cứu thêm 22 tâm sở nữa và mô tả một bài mẫu về các sử dụng 13 tâm nói trên trong lúc đang thiền định.

     -Xin quí vị vui lòng hãy tự quan sát chính mình ngay bây giờ, tâm lý chúng ta luôn luôn thay đổi. Khi mỡ mắt, có ý thức…các đối tượng đi vào ”dòng tâm “ ((luồng BHAVANGA ) của chúng ta bằng con đường các giác quan ( gọi là ngũ môn hướng tâm ).Nhắm mắt thí ý nghĩa cũng đi vào “ dòng tâm” ( luồng BHAVANGA ) gọi là “ý môn”.  Theo trường phái thiền định của Sakya Muni gọi là “xuất hiện, tồn tại, mất đi” ( sanh, trụ diệt ). Diễn tiến này xẩy ra liên tục, như sóng trên dòng nước, sóng này trôi đi, lại có sóng khác nổi lên và cứ như thế mãi mãi.

     -Do đó, thiền định ở đây là kỹ thuật của con người, nhằm chấm dứt hiện tượng có tính chất cơ học của dòng tâm nói trên.- Đầu tiên làm cho nó đứng lại, sau đó chuyển qua một hệ thống tâm thức (ý thức) khác, cụ thể là cảnh giới khác ( ở đây chúng ta chỉ tìm hiểu về mặt kỹ thuật thiền định, các vấn đề khác không bàn tới.)

     --Dòng nước tâm này có một số lượng các loại tâm là đặc trưng của sinh vật ở cảnh dục giới, trong đó có chủng loại người. Theo trường phái này, thì cuộc đời của chủng loại người là khổ, là phiền não…sanh, lão, bệnh, tử là khổ.

Tam tiểu thư:
    - Vậy mình phải làm sao nhỉ

Ông tổng quản:
    - Chính công cụ “chánh định” có thể là câu trả lời, làm đổi đời thân phận con người.

    - Luồng tâm thức con người có vài trăm cái tâm (chúng ta phải hiểu rõ tâm ở đây được coi như 1 nguyên tố, giống như nguyên tố hóa học) nó cứ trôi chảy liên tục không bao giờ ngừng nghỉ. Đây là một trong những yếu tố đã tạo nên 1 phần bản thân của chúng ta.

    -Nếu chúng ta có một kỹ thuật nào đó làm cho nó ngưng lại, thì mọi việc sẽ đảo lộn hết! Hay nói cụ thể hơn, chúng ta có thể chủ động thay đổi cảnh giới, tại sao?,vì số lượng tâm giảm đi đáng kể, từ vài trăm tâm nay chỉ còn khoảng 35 tâm, những tâm làm con người xa đường tiến hóa,  không còn hiện hữu, thậm chí cả sắc (là vật chất) cũng thay đổi. Cụ thể là lúc định tâm, chúng ta mất đi ý niệm về giới tính, gọi là “bản tính sắc”.
     -Điều này lúc thiền định ai cũng biết. Còn nữa, các giác quan vốn có: mắt, tai…không còn dùng tới. Không cần mắt vẫn nhìn thấy, không nói cũng vẫn hiểu.

    - Diễn tiến kỹ thuật như thế này đây: ( xin nhắc lại một lần nữa)
    - Quí vị vui lòng thuộc và hiểu 7 biến hành tâm sở và 6 biệt cảnh tâm sở ở bài viết trước. Nếu ngược lại, chúng ta sẽ mất tự tin, mò mẫm.

    - Sau đây chúng ta tìm hiểu tiếp 22 tịnh quang tâm sở. Nếu quí vị thuộc nhuần nhuyễn thì sẽ tự tin, khi có một tâm nào đó xuất hiện trong khi thiền định, ta hoàn toàn tự tin vì biết rõ nên giữ lại hay bỏ đi một cách sáng suốt. Những thao tác kỹ thuật về tâm lý này có rất nhiêu cơ may là nhập định đến được sơ thiền hữu sắc bằng kỹ thuật và trí tuệ,Sau này, các lúc thiền khác vẫn có thể nhắc lại bằng kỹ thuật và trí tuệ do ý muốn cương quyết.

 

BÚT DANH :  MÔT CỘNG TÁC VIÊN

 (Đăng ngày : 22.07.2017)