Con mắt thứ ba - DẪN NHẬP THIỀN ĐỊNH(7)

- Nói về bước sơ đẳng và cơ bản của thiền định/ Vẫn chủ đề nhập định.
- Cuộc khủng hoãng của tâm “ TỨ “ trong tiến trình thao tác kỹ thuật, để    đưa đến định tâm.

 

Tam tiểu thư:
                       Tôi chỉ nghe nói đến khủng hoảng kinh tế, chính trị, thiền định mà cũng khủng hoảng hơi bị lạ!
Ông tổng quản:
                           Vậy mà có thật đấy! Nào, chúng ta hãy đi vào một tiệm sách lớn bất kỳ. Sách dạy về thiền định có vô số, hàng nội có, hàng ngoại cũng có,dĩa CD, DVD…được thuyết giảng bởi đủ các giới tính, tuổi tác. Ai cũng biết, thiền định là linh hồn của trường phái Sakya Muni, nhưng hình như kỹ năng thiền định này có gì đó không ổn. Do đó, mới liên tục giãn nở ( Dilatation ) về mọi phía, chẳng ai biết là tiêu cực hay tích cực. Hiện tượng này hình như là tín hiệu của cuộc khủng hoảng nội bộ thì phải. Nếu tìm hiểu lịch sử, việc này đã xẩy ra lâu lắm rồi. Thật vậy, nếu kỹ thuật thiền định có hiệu quả thực sự - ít nhất là về mặt thực hành - thì người ta chỉ thêm bớt, hoặc bổ túc chi tiết, chứ không thể nào chế tác ra những thao tác kỹ thuật nhập định, thiền định, phải bảo là đi ngược lại hoàn toàn. Cụ thể như trường phái” Đốn ngộ” của Trung quốc. Bản thân ngài Sakya Muni cũng phải thực hành liên tục, xuyên suốt cả cuộc đời mình. Trong khi với trường phái “Đốn ngộ” chỉ mất chưa tới 5 giây là thành bậc giác ngộ, toàn năng, toàn giác  (OMNIPOTENCE, OMNISCIENCE )
Tam tiếu thư:
                       Những biểu hiện ông vừa nói, đó là những tín hiệu cho thấy chủ thuyết kỹ năng thiền định này có cái gì đó không ổn.

Ông tổng quản:
                            Vâng! Chúng ta thử duyệt xét lại vấn đề.
          - Theo những tài liệu chính qui như Trung bộ kinh, thì việc đếm hơi thở ra vô( gọi là quán sổ tức ) rất được đánh giá cao. Ngày nay, nhiều trung tâm dạy thiền định vẫn duy trì phương pháp truyền thống kinh điển này. Có lẽ nhiều đọc giả đã và đang thực hành, thực tế chẳng thấy ai đạt được thành tích nào theo lối tập này! Hình như chỉ làm hao tốn Oxygene mà không giải quyết được gì cả. ( Đây chỉ là nhận xét  chủ quan, không có thông tin độc lập để kiểm chứng). Có thể cơ chế đưa đến định tâm, ngưng mọi suy nghĩ không đơn giản như vậy.

     - Để rộng đường công luận, chúng tôi xin phép quí đọc giả cũng như tác giả để giới thiệu tài liệu KNOWING AND SEEING của tác giả Pa-Auk-Sayadaw ( tài liệu này có được dịch ra tiếng việt là BIẾT VÀ THẤY ). Tài liệu tiếng Anh, có trên 300 trang, dịch qua tiếng Việt trên 500 trang. Với tài liệu này, chúng ta thấy số lượng đối tượng để chú tâm nhiều bằng hàng hóa của một siêu thị, đủ các chủng loại để thỏa mãn thị hiếu của khách hàng thực hành thiền định. Từ đơn sơ như chú tâm vào hơi thở với ý nghĩ này nọ, cho đến trừu tượng như: từ, bi, hỉ, xả…
Tam tiểu thư:
                       Tôi thấy đây là “mô-đồ” thời thượng, ngươi ta phải ra nước ngoài để tham dự khóa tu này, khóa tu nọ, tốn công của, thời gian…chắc ông không có tiền để đi như họ nên ganh tỵ, “dìm hàng” hiệu của người ta!
 Ông tổng quản: Tam tiểu thư à! Tây nó nói thế này:

                 “ Toute belle chose cache un defaut”
                 “ Il n’y a pas de rose sans   epines”
   - Chúng ta để ý quí cô, tầm cỡ hoa hậu thế giới, về ngoại hình thì OK rồi, nhưng đến phần ứng xử, khi nghe các cô trả lời phỏng vấn, khán giả phải kinh ngạc về chỉ số IQ khiêm tốn. Xin đan cử thí dụ khác, Toyota là vua về doanh số, độ tin cậy thì đã được phe khủng bố chứng minh bằng xe bán tải trên chiến trường khốc liệt. Thực tế ,vẫn kẹt chân ga làm chết người!

     -Vâng, tài liệu kể trên”show” hàng, cả một siêu thị “ công án” casina. Có thể nhiều đọc giả đã từng ứng dụng một cách chính qui, nghiêm túc…định tâm được 1 lần do tình cờ ngẫu nhiên, nhưng đó là kỹ niệm của qúa khứ, nay muốn lập lại thành tích này thì không làm sao thực hiện được! đây là một trong những lý do mà người ta chán nản bộ môn thiền định vì càng tập chăm chỉ, càng lùi đi, tiến bộ thụt lùi!
       -  Chúng ta thử lấy một thí dụ điển hình về việc hướng dẫn thực hành hơi thở. Thở ra dài thì nghĩ thể này, hít vào dài thì nghĩ thế kia. Hít vào ngắn thì… và cứ thế đếm số lần 1,2,3…qui định một số nào đó.
     - Quí ngài hướng dẫn là các bậc thày vĩ đại, tài liệu thì chính qui từ “ tàng kinh các”. Ai cũng biết con đường an toàn nhất là con đường qui ước, kinh viện.
    - Tuy nhiên, giọt nước vẫn có thể làm tràn ly.

Tam tiếu thư: Nghĩa là sao hả ông tổng quản?
Ông tổng quản:

                            Kính thưa quí đọc giả, chúng ta bỏ qua rất nhiều chi tiết để nhập định, ở đây chỉ kể những bước cơ bản của tâm trong tiến trình kỹ thuật định tâm tiến trình này có thể là qui luật về các tâm của thế giới tự nhiên khách quan, chứ không riêng trường phái nào.

     1/ TẦM: tìm một đối tượng duy nhất nào đó để cột, trói tư tưởng, làm cho tư tưởng có chỗ để chú ý, tập trung.
     2/ TỨ :    Viêc cột, trói, tập trung vào một đối tượng duy nhất phải liên tục với cường độ cao. Nếu duy trì được trạng thái này, thì hệ quả là” ý thức  tâm lý “ mệt, quá mệt mỏi, quá giới hạn chịu đựng, ,, cụ thể là “ quá tải”,” ý thức tâm lý” tự biến mất. Nhiều loại :  “phi ý thức tâm lý” khác xuất hiện, thay chỗ. Tùy thuộc vào nhiều yếu tố của từng cá thể, không ai giống ai.

     - Tại sao tâm “ tứ” lại đóng vai trò giọt nước tràn ly?. Khi tập trung tư tưởng, làm cho cấu tạo tâm của 1 cá thể thay đổi sâu sắt. Thật vậy, khi tập trung thì không thể nghĩ ngợi lung tung ( gọi là phóng tâm ). Tập trung thì phải có tâm mong muốn mạnh mẽ, như vậy tham dục đã được thăng hoa kèm với tinh tấn…” ý thức tâm lý “ phải mất đi vì những yếu tố, cấu tạo đã bị hao hụt, thiếu sót trầm trọng.

     3/ NHỨT TÂM:

     - Từ mấy trăm tâm của  “ý thức tâm lý “, do tác động của “ tứ “, nay thu lại chỉ còn vài tâm cơ bản như : Tầm, Tứ, Nhứt tâm, Hỷ, Lạc và một số tâm nhỏ gọi là “tâm sở”.
     - Những tâm này có tính chất định vị một chỗ gọi là nhứt tâm, tạm đặt tên là  “phi ý thức tâm lý “.
     - Cái gì tốt đẹp cũng che đấu 1 khuyết điểm ( TOUTE BELLE CHOSE CACHE UN DEFAUT ).Nhưng trạng thái này là do “tứ” tạo ra tạo. Nó có khuynh hướng trở về trạng thái nguyên thủy vốn có, được gọi là“ thối định”

     - Muốn kích hoạt lại trạng thái này, ta phải sử dụng tâm “ tứ” lại
     - “Tâm tứ” còn sử dụng để thay đổi các lớp thiền định. Thức tế nó là một loại số tay để sang số ( Manual transmission ),nói như vậy cho đễ hiểu về vai trò của tâm tứ.

     4/ HỈ:
     - Mừng là vì đạt được trạng thái quí báu này, là một thành tích khó có.
     - 5/ LẠC :
     - Trạng thái nhứt tâm có hệ quả tương tự như người sử dụng ma túy, chỉ khác là Dopamine điều tiết từ từ, không có Side effect. Người sử dụng ma túy khi thiếu Dopamine xụp đổ mau lẹ, rơi vào trạng thái thảm hại, khoa học gọi là “ mèo cụp đuôi”.
       Do đó, ai cũng có thể hiểu, cái vui của thiền định không phải là cái vui bình thường, người ta gọi thuốc phiện là “ nàng tiên nâu “. Thật vậy, như đã nói ở trên, “nhứt tâm” và “ ma túy “ đều chia sẻ cùng một loại hóa chất.
     - Bởi vậy, người ta nghiện thiền định cũng chẳng có gì lạ, nói một cách tiêu cực chẳng có gí là huyền bí, thiêng liêng.
     Tuy nhiên ở góc cạnh tích cực rất đáng cho ai đó phải mơ ước. Vì thay đổi cấu taọ tâm, thực thể này tương ưng với cảnh giớI thích hợp. Các giác quan, công cụ giao tiếp thay đổi như một phép lạ, các giác quan vốn có là thừa thải, các sinh ngữ là vô nghĩa, khả năng tri giác “ Perception “ không còn chổ đứng.
     Hệ thống luận lý hình thức “ Logicque formelle “ hoàn toàn khác. Chúng ta hiểu mọi thứ một cách trực tiếp,thậm chí biết các việc đã qua, đang xẩy ra và sẽ xẩy ra. Người thế gian gọi là mở con mắt thứ 3…Tài liệu kinh viện có ghi như thế này : “Thần thông là hệ quả của tứ thiền hữu sắc “. Thật ra đây chỉ là phương tiện giao tiếp bình thường của loại cơ thể khác, ở cảnh giới khác ( có thể hiểu nôm na là chiều không gian khác )

     -Tôi xin phép được đúc kết gọn lại như thế này , không biết có đúng không ?
Thao tác kỹ thuật chú tâm vào hơi thở ra, vô, thở ra thì nghĩ thế này, hít vô thì nghĩ thế kia…mâu thuẩn với nguyên tắc “ chú tâm vào một vật duy nhất “ phải liên tục, mạnh mẽ”; mâu thuẩn với nguyên tắc “ ý thức tâm lý “ bị quá tải, như thế có lẽ việc định tâm không thể thực hiện được, cấu tạo tâm có gì thay đỗi đâu?.

     - Tiến trình kỹ thuật gồm 5 bước: Tầm, Tứ, Nhứt tâm, Hỷ, Lạc, có lẽ đây là 1 tiến trình của thế giới khách quan của tâm lý để đạt được trạng thái nhập định.
     - Ở trạng thái nhập chánh định thực sự, sẽ phát huy các hệ quả tích cực khi đối chiếu với thực tế. Tâm “ nghi” vốn có sẽ không còn tồn tại, vì chính mình là chứng nhân.
     -Tóm lại, con người bình thường hoàn toàn có cơ may để chiến thắng chính mình, cũng như thần linh và thượng đế.

     -Này ông tổng quản, giả thử mình thực sự nhập định được, tiếp theo nữa là gì?
Ông tổng quản:
                         - Cứ cho là đi qua được “ cửa khẩu “ này, thì chỉ mới nói về mặt “địa lý” ( cảnh giới), nói một cách sách vở, có đến 32 cánh giới chờ chúng ta viếng thăm!, thực sự nó còn nhiều hơn sao trên trời. Vì vậy một người thực chứng, thường có thái độ khiêm tốn, ẩn mình, đúng hơn là lo âu!, vì cái biết thì vô hạn,mà đời người lại hữu hạn! Hình như thượng đế ích kỷ, muốn giữ bí mật để bảo vệ vai trò độc tôn của mình!. Thôi thì cứ cố gắng tu thiền định, đi đến đâu thì chưa biết!
                  “ Cũng liều nhắm mắt đưa chân
                   để xem con tạo xoay vần tới đâu “
Tam tiểu thư:
                      - Tôi thực sự không hiểu ông thận trọng, khiêm tốn giả tạo ( Fausse modestie ), hay bi quan ?
Ông tổng quản:
                          - Tôi phân vân vì nghi ngờ thượng đế đã cài phần mềm “ luận lý hình thức “ Made in China cho con người. Nó như con dao 2 lưỡi, Logique formelle nên nó rất logic!, cho ta cảm giác hợp lý, yên tâm, đồng thời lại là rào cản làm cho con người bị cận thị về cấu tạo tư tưởng. Vì thế, chúng ta rất khó tiếp cận chấp nhận hệ thống luận lý hình thức ở những cảnh giới khác, chiều không gian khác ở trạng thái nhập đinh.

BÚT DANH :  MÔT CỘNG TÁC VIÊN

 (Đăng ngày : 20.06.2017)